Wet DBA 2026: wat verandert er?
2025 was het jaar waarin opdrachtgevers en zzp’ers wakker werden geschud. De Belastingdienst begon weer actief te handhaven op schijnzelfstandigheid. Dat had direct gevolgen in sectoren als de bouw, zorg en het onderwijs. Maar wat betekent dat precies voor jou? En wat verandert er aan de Wet DBA in 2026?
In deze blog nemen we je daarin stap voor stap mee. We blikken terug op 2025, kijken vooruit naar 2026 en leggen in eenvoudige taal uit wat er wél en níet verandert. Zo weet jij precies hoe je ervoor staat en hoe helloprofs.nl je helpt om de risico’s op schijnzelfstandigheid te minimaliseren.
Terugblik Wet DBA 2025: actieve controles, geen boetes
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bestaat al sinds 1 mei 2016. Met als doel om helder te krijgen of iemand als zelfstandige werkt of eigenlijk in loondienst is. De wet zelf is dus niets nieuws.
Wat wél nieuw is, is dat de Belastingdienst sinds begin 2025 weer actief controleert of opdrachtgevers en zelfstandigen zich aan de regels houden.
Lang gold er een zogenoemd handhavingsmoratorium: de wet bestond, maar de Belastingdienst greep alleen in bij ernstige gevallen van misbruik.
Dat veranderde op 1 januari 2025. Sindsdien geldt dat opdrachtgevers naheffingen en loonheffingen kunnen krijgen als er sprake is van schijnzelfstandigheid.
2025 was dus een overgangsjaar. Boetes zijn in dit jaar nog niet opgelegd. De keuze voor een ‘zachte landing’ is bewust gemaakt: opdrachtgevers en zelfstandigen kregen zo de ruimte om hun contracten en werkwijzen op orde te brengen.
Wet DBA in 2026: actieve controles en vergrijpboetes
De zachte landing bij de handhaving op schijnzelfstandigheid in 2026 wordt gedeeltelijk verlengt. Dat betekent dat de handhaving wordt voortgezet, maar nog niet in haar meest strikte vorm.
Zo heeft het kabinet ervoor gekozen om in 2026 geen verzuimboetes op te leggen. Daarnaast blijft het uitgangspunt dat de Belastingdienst bij controles in beginsel start met een bedrijfsbezoek.
Tegelijkertijd wordt de handhaving wel degelijk aangescherpt ten opzichte van 2025. Vanaf 2026 kunnen namelijk weer vergrijpboetes worden opgelegd. Deze boetes zijn aan de orde bij opzet of grove schuld. Vergrijpboetes kunnen daarbij worden opgelegd aan zowel werkgevers als werknemers.
Verder blijft de mogelijkheid bestaan om naheffingen op te leggen voor de periode tot 1 januari 2025, terwijl verzuimboetes achterwege blijven. Vanaf 1 januari 2027 vervallen ook de laatste elementen van de zachte landing en geldt volledige handhaving.
Check jouw samenwerking op schijnzelfstandigheid
We hebben een tool ontwikkeld waarmee je in een paar minuten kunt checken of er bij jouw samenwerking sprake is van schijnzelfstandigheid. De tool is zowel voor zzp’ers als opdrachtgevers. Probeer hem gratis.
Wetgeving in ontwikkeling om schijnzelfstandigheid te bestrijden
Naast de verscherpte handhaving van de Wet DBA in 2026, werkt de overheid aan nieuwe wetgeving. Het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) moet vastleggen wanneer iemand als zelfstandige werkt en wanneer sprake is van een dienstverband.
Met dit voorstel wil het kabinet meer zekerheid bieden aan zowel opdrachtgevers als zelfstandigen over hoe arbeidsrelaties beoordeeld worden.
Dit wetsvoorstel is nog niet aangenomen en heeft dus geen invloed op de handhaving in 2026. De controles van de Belastingdienst blijven voorlopig gebaseerd op de huidige wetgeving en jurisprudentie.
Het belangrijk om dit proces te volgen. Zodra deze wet wel wordt aangenomen, verandert er mogelijk meer aan de toetsing van arbeidsrelaties op schijnzelfstandigheid.
Blijf op de hoogte over de Wet DBA en Vbar
Via onze Wet DBA Update kun je eenvoudig op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rondom de Wet DBA en Vbar.
Dit kunt je doen als opdrachtgever of zzp’er om in 2026 aan de Wet DBA te voldoen
Of je nu werkt als zelfstandige of opdracht geeft aan zzp’ers: de Wet DBA vraagt in 2026 om voorbereiding. En dat hoeft gelukkig niet ingewikkeld te zijn, want helloprofs.nl helpt je daarbij. Eenvoudig, snel en betaalbaar.
Dit is hoe we jou kunnen helpen om het risico op schijnzelfstandigheid inzichtelijk te maken en stappen te nemen om het risico te minimaliseren:
Begin met inzicht
Gebruik de gratis Schijnzelfstandigheid Spiegel om te zien of jouw opdracht of samenwerking voldoet aan de wet- en regelgeving. Binnen enkele minuten spiegelt onze tool jouw situatie aan recente rechterlijke uitspraken, zodat je weet of je risico loopt als zzp’er of opdrachtgever.
Laat je begeleiden
Wil je meer zekerheid? Dan denken wij graag met je mee. Onze specialisten kijken op een vertrouwelijke manier naar jouw specifieke situatie.
