Zaak: ECLI:NL:RBZWB:2024:8316
In deze zaak was een zzp-chauffeur enkele weken via een eenmanszaak voor een bedrijf aan de slag, zonder schriftelijk contract. De zelfstandige kon zich laten vervangen via het eigen netwerk, factureerde met btw, ontving meer dan een loonwerker, en had zelfverzekerde vrijheid in aanvaarden of afwijzen van werk. Er was geen inwerktraject via de werkgever, geen expliciet werkgeversgezag en vervanging werd als flexibiliteit gezien. Uiteindelijk bestond geen arbeidsovereenkomst maar een overeenkomst van opdracht.
"Er was géén schriftelijk contract, maar de chauffeur factureerde vanuit zijn eenmanszaak (inclusief btw), werkte slechts drie weken, kreeg per uur fors meer betaald dan medewerkers in loondienst, en kon zich laten vervangen (wat ook is gebeurd). App- en spraakberichten laten zien dat vervanging feitelijk plaatsvond via eigen netwerk en dat er vrijheid was om opdrachten te weigeren. Er is geen gezagsverhouding vastgesteld: inwerken gebeurde door een collega-chauffeur, niet door de werkgever, en instructies over werkuitvoering ontbraken."
Oordeel van de rechter:
Geen arbeidsovereenkomst.
➡ Relevantie: Maakt duidelijk dat flexibele, kortdurende inzet zonder instructies en met daadwerkelijke inzet van eigen netwerk bij vervanging de kans op zelfstandigheid vergroot; relevante punten voor jouw ‘groepje’ vaste zzp’ers.
Zaak: ECLI:NL:GHSHE:2024:2002
Deze uitspraak ging over een groep buitenlandse zzp-timmerlieden in de bouw, met alleen mondelinge en incidentele afspraken, per klus betaald, en beschikking over eigen gereedschap/auto. Er was geen gezagsverhouding, geen secundaire arbeidsvoorwaarden, geen exclusiviteit en duidelijke ondernemersrisico’s – zelfs met langdurige inzet. De rechter oordeelde dat geen arbeidsovereenkomst bestond.
"Structurele samenwerking zonder schriftelijke overeenkomst, per klus betaald, eigen gereedschap/busje. Zelfstandige buitenlandse timmerlieden, geen bedrijfslogo’s, geen werkgeversfaciliteiten. Geen doorbetaling bij ziekte/verlof, geen functioneringsgesprekken/bedrijfsuitjes. Klachtenafhandeling voor eigen rekening; duidelijke ondernemersrisico’s. Niet aannemelijk gemaakt dat sprake was van gezagsverhouding/fictieve dienstbetrekking."
Oordeel van de rechter:
Geen arbeidsovereenkomst.
➡ Relevantie: Zeer vergelijkbaar qua branche en praktische gang van zaken, en relevant vanwege het gebrek aan formele afspraken, maar duidelijke ondernemersrisico’s en afwezigheid van gezag zijn gunstig voor zelfstandigheid.
Zaak: ECLI:NL:RBZWB:2025:155
Hier werd geoordeeld over een opdrachtnemer in de bouw/fabriek die jarenlang op vaste tijden en plek, met opdrachtgever-materiaal en onder voortdurende afstemming werkte. Er was nauwelijks sprake van eigen acquisitie, ondernemersrisico of andere opdrachtgevers, en de dagelijkse leiding lag bij de opdrachtgever. Dit leidde tot het oordeel dat feitelijk sprake was van een arbeidsovereenkomst.
"De medewerker werkte uitsluitend voor [verweerder], op vaste tijden in de fabriek, gebruikte diens machines en bedrijfskleding, kreeg dagelijks zijn opdrachten van de bedrijfsleider en was volledig ingebed in de organisatie. Zelfstandige acquisitie, ondernemersrisico en eigen investeringen ontbreken; slechts incidenteel is er een andere opdrachtgever geweest. Dat de medewerker factureerde en een KvK-inschrijving had, maakt het ondernemerskarakter niet doorslaggevend: er was feitelijk geen ondernemersgedrag."
Oordeel van de rechter:
Arbeidsovereenkomst.
➡ Relevantie: Maakt duidelijk dat structurele inbedding, dagelijkse aansturing en gebrek aan ondernemersvrijheid de doorslag kunnen geven — waarschuwing in bouwteams waar zzp’ers regelmatig voor lange perioden meedraaien.
"
Toelichting
De eerste geselecteerde uitspraak laat zien dat het ontbreken van een schriftelijk contract niet direct tot het oordeel arbeidsovereenkomst leidt. Daar is uitgebreid gekeken naar vrijheid van vervanging, flexibiliteit, gebrek aan gezagsverhouding en het gebruik van eigen netwerk, wat zorgde voor de kwalificatie als overeenkomst van opdracht.
De tweede relevante zaak in het bouwsegment betrof zelfstandige timmerlieden zonder formele contracten en met gebruik van zowel eigen als beschikbaar gestelde middelen. Hier was doorslaggevend dat sprake was van geen structureel gezag, geen functioneringsgesprekken, geen exclusiviteit en ondernemersrisico’s. De rechter oordeelde dat geen arbeidsovereenkomst bestond.
De derde rechtspraakvergelijking maakt duidelijk dat zodra een zzp’er feitelijk volledig is ingebed, dagelijks met eigen mensen werkt, vaste opdrachten, en beperkte ondernemersvrijheid en instructievrijheid heeft, de balans kan doorslaan richting arbeidsovereenkomst — zeker bij langdurige inzet zonder contract en met duidelijke aanwijzingen over de uitvoering en aanwezigheid.
In jouw situatie zijn er duidelijke elementen van projectmatige zelfstandigheid en inzet op afroep, maar de structurele teaminbedding en de informele, weinig formeel vastgelegde afspraken verhogen het risico op het oordeel dat feitelijk sprake is van werknemerschap. Factoren als het ontbreken van exclusiviteit en vervangbaarheid werken juist weer in jouw voordeel. De precieze balans zal afhangen van individuele casussen en mogelijk zelfs per zzp’er verschillen.